Маданият/Искусство

Кимдин аркасынан сүйлөөгө болот?

12 ноября 2017 г. 17:42 954

Бирөөнүн артынан сүйлөө, жалаа жабуу адамгерчиликке жатпайт, коомдук мамиле боюнча айыпталышы жана кабыл алынбашы керек. Муну кишинин акылы менен жүрөгү, абийири менен табияты буюруп турат.

Бирөөнүн артынан сүйлөөнү, же гыйбатты көбүнчөсүн ачуулуу, ичи тар жана көк бет кишилер колдонот. Намыстуу пенде эч качан бул ыплас куралды көтөрө чуркабайт.

Аалымдардын бири: “Мен душманымдын аркасынан сүйлөгөндөй пастыкка барбайм. Анткени гыйбат алсыз, пас жана бетбак кишилердин куралы” деп айткан экен.

Гыйбат - деген сөз болуп жаткан киши укса таарынып нааразы болчу, аркадан сүйлөнгөн сөз. Эгер айтылып жаткан нерсе туура болсо - бул гыйбат. Эгерде ал калп болсо – анда ал сөз бир эле убакта гыйбат да, жалаа да болуп калат. Башкача айтканда, эки жийиркеничтүү күнөө бир убакта аткарылат.

Бир канча өзгөчө абалда аркадан сүйлөөгө болот:

Биринчиси. Мамлекет атайын дайындаган кишиге арыздануу. Мында арызданган киши туура эмес нерсени жоюп, адилеттүүлүктү калыбына келтирүүнү суранат.

Экинчиси. Кимдир бирөө башка бирөө менен чогуу иш баштайын деп кеңешет. Мындайда эч кандай жаман ой жок, бирок кеңештин акысын бериш үчүн гана: “Аны менен иш кылба. Зыян тартасың” деп койсо болот.

Үчүнчүсү. Бирөөнү басынтуу, же анын кемчилигин баса белгилөө ниети жок туруп “Жанагы чолоңдогон селсаяк тиги жакка кетти” деп айтуу.

Төртүнчүсү. Аркасынан сүйлөнүп жаткан киши акмактыгы менен атагы чыккан болсо. Ал ыплас жорук кылуудан уялбайт. Тескерисинче анысы менен сыймыктанып, ыракаттанат, аны уялбай ачык аткарат.

Жыйынтыктай келгенде, жаман ниети болбой туруп, адилеттүүлүк жана бейпилдик үчүн жогорудагыдай абалдарда бирөөнүн артынан сүйлөөгө болот. Антпесе, от отунду жалмаган сындуу, гыйбат да кишинин ошого чейинки кылган бардык жакшы иштерин чекесинен жеп түгөтөт.

Эгер кимдир бирөө башка бирөөнүн артынан сүйлөсө, же башка бирөөнүн гыйбат кылганын берилип укса: “Оо, Алла Таала, бизди жана биз аркасынан сүйлөгөн кишини кечире көр!” жалбарышы керек.

Аркасынан сүйлөнгөн киши жолугаары менен андан кечирим сурашы шарт.

Саид Нурси, Сөздөр